Miras Hakkının ve Miras Payının Devri Nedir?

Miras Ortaklığı ve Elbirliği Mülkiyeti

Miras bırakanın ölümüyle birlikte miras açılır ve birden fazla mirasçı bulunması halinde tereke üzerinde miras ortaklığı doğar. Bu ortaklık, elbirliği mülkiyetine dayanır ve mirasçılar terekeye ait hak ve borçlar üzerinde ancak birlikte tasarrufta bulunabilirler. Mirasçılara belirli ve somut paylar düşmez; bu durum mirasın paylaşılmasına veya elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesine kadar devam eder.

Miras Payının ve Miras Hakkının Devri Arasındaki Ayrım

Kanun koyucu, devri zaman bakımından ikiye ayırmıştır:

• Mirasın açılmasından sonra ancak paylaşmadan önce yapılan miras payı devri (TMK m. 677)
• Mirasın açılmasından önce yapılan beklenen miras hakkının devri (TMK m. 678)

Bu ayrım, devir sözleşmesinin kurulması, geçerlilik şartları ve hukuki sonuçları bakımından önem taşır.

Miras Açıldıktan Sonra Miras Payının Devri (TMK m. 677)

Miras payı, miras açıldıktan sonra fakat henüz paylaşma yapılmadan önce devredilebilir. Bu düzenleme, elbirliği mülkiyetinin katılığını yumuşatmayı amaçlamaktadır.

Miras payı;

• Diğer bir mirasçıya,
• Ya da mirasçı olmayan üçüncü bir kişiye

devredilebilir. Ayrıca devrin, terekenin tamamı veya sadece bir kısmı üzerinde yapılması mümkündür.

Devir Sözleşmesinin Şartları

Miras payının geçerli şekilde devredilebilmesi için bazı şartların sağlanması gerekir:

• Devreden kişinin mirasçı sıfatına sahip olması
• Miras bırakanın birden fazla mirasçısının bulunması
• Şekil şartına uyulması

Devir, başka bir mirasçıya yapılıyorsa adi yazılı şekil, üçüncü bir kişiye yapılıyorsa noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır. Bu şekil şartları geçerlilik şartıdır.

Miras Payı Devri Sözleşmesinin Hukuki Sonuçları

Devrin sonuçları, kime yapıldığına göre değişir:

• Diğer bir mirasçıya devirde, kural olarak ayni etki doğar ve devreden mirasçı miras ortaklığından çıkabilir.
• Üçüncü kişiye devirde ise devralan kişi mirasçı sıfatı kazanmaz; yalnızca paylaşma sonucunda devredene düşecek payı talep etme hakkına sahip olur.

Her iki durumda da, payını devreden mirasçı kural olarak tereke borçlarından diğer mirasçılarla birlikte sorumluluğunu sürdürür.

Mirasın Açılmasından Önce Beklenen Miras Hakkının Devri (TMK m. 678)

Miras açılmadan önce yapılan devir, kazanılmış bir hak değil, ileride doğması muhtemel bir miras hakkı üzerindedir. Kural olarak bu tür tasarruflar mümkün değildir; ancak kanun, miras bırakanın devir sözleşmesine katılması veya izin vermesi şartıyla bu istisnaya olanak tanımıştır. Böylece hem ahlaki sakınca hem de miras bırakanın tasarruf özgürlüğü sorunu dengelenmiştir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

Miras payı devri ile miras hakkı devri aynı şey midir? Hayır. Miras payı devri, miras açıldıktan sonra yapılırken; miras hakkı devri, miras açılmadan önce yapılan ve beklenen bir hakka ilişkindir.

Miras payımı üçüncü bir kişiye devredersem mirasçı olmaktan çıkar mıyım? Hayır. Üçüncü kişiye yapılan devir, mirasçılık sıfatını ortadan kaldırmaz.

Miras payı devri sözleşmesi mutlaka noterde mi yapılmalıdır? Sadece üçüncü kişiye yapılan devirlerde noterde düzenleme şeklinde yapılması zorunludur. Diğer mirasçıya yapılan devirde adi yazılı şekil yeterlidir.

Miras payının bir kısmı devredilebilir mi? Evet. Terekenin tamamı yerine, yalnızca belirli bir kısmı veya belirli bir mal üzerindeki pay devredilebilir.

Miras payını devreden kişi tereke borçlarından sorumlu olmaya devam eder mi? Kural olarak evet. Devirden sonra da payını devreden mirasçı, tereke borçlarından diğer mirasçılarla birlikte sorumludur.

Balıkesir avukat Balıkesir miras avukatı